Traumahealing

Traumahealing is in de eerste plaats een lijfelijke aangelegenheid. Dit om de simpele reden dat niet geheelde trauma’s zich (ook) vastzetten op het fysieke lichaam, vaak gepaard gaande met een discrepantie tussen het verhaal verteld door het verstand en dit door het lichaam, de lichaamstaal. Via het lichaam komen we ook gemakkelijk bij deze trauma’s, al is dit niet de enige weg om trauma’s te bereiken. Het lichaam is namelijk enkel een uitingsvorm van iets dat anders voor de meeste ontastbaar is, namelijk een energetische blokkade.

Zo kennen we allen de lichamelijke basisreacties op dreigend gevaar: fight, flight, freeze (en follow). Wanneer we echter ooit zijn blootgesteld aan trauma, in welke grootorde dan ook, kunnen deze reacties ook voorkomen wanneer er geen reëel gevaar bestaat. Ons lichaam reageert dan, ookal weten we met ons verstand dat de situatie niet echt gevaarlijk is. In dit geval kunnen we deze reacties ook traumareactiepatronen noemen. Later hierover meer.

Nu, wat is een trauma? In de fysieke geneeskunde spreekt men van trauma wanneer het weefsel beschadigd is. Een trauma, zoals eerder gezien, kent steeds een grote lijfelijk facet, maar hoeft niet steeds gepaard te gaan met een beschadiging van het weefsel. Het ‘letsel’ kan zich situeren in het fysieke, emotionele, mentale of collectieve domein en kan als oorsprong (on)bewust uit het eigen leven komen, of uit dat van de ouders of uit vorige levens. Een trauma vindt plaats wanneer de normale verwerking na een (gepercipeerd) gevaarlijke situatie niet kan plaatsvinden en de spanning in het lichaam blijft vastzitten. Wanneer het lichaam wordt blootgesteld aan gevaar, dan creëert het stresshormonen (cortisol en adrenaline) zodat het lichaam in actie kan treden om het gevaar de kop te bieden. Het lichaam houdt zich dan klaar om te reageren met de 3 F’en. Vindt er echter geen ontlading plaats, dan blijft de spanning in het lichaam zitten en kan de reactie op het ‘gevaar‘ chronisch worden: trauma.

Traumahealing bestaat eruit deze spanning via het lichaam te ontladen en zo deze chronische reactie stop te zetten. Wanneer een trauma geheeld is, dan valt ook opnieuw het verhaal van het verstand en dit van het lichaam samen.

 

Herkennen van de traumareactiepatronen:

 

Ogen Aandacht Lichamelijke spanning
Fight – intensieve, dreigende blik naar gevaar – sterke focus op gevaar- intens aanwezig – spanning komt en gaat in reactie op gevaar
Flight – zoeken naar uitweg- blik staat op oneindig – in verleden, toekomst, of fantasie, maar niet in het NU – als een marionet- fysiek of innerlijk wegvluchten
Freeze – weg van het gevaar- star zicht – in het hoofd: ontsnappingsstrategieën aan het bedenken – constante lichamelijke spanning
Follow – (of compleet omgekeerd: Rebel) – vragende en volgende blik – volledig bij de ander- reageert op de ander – kopieert de ander zijn bewegingen

 

Wanneer je trauma’s aan te pakken?

Ieder van ons heeft een heel arsenaal aan kleinere, middelgrote en zelfs grote trauma’s. Een trauma hoeft echter niet steeds een belemmering te vormen. Stel, je hebt een trauma gerelateerd aan hitte en een tekort aan vocht, maar nu woon je ergens in een Scandinavisch land. Dit trauma zal dan ook zelden tot nooit in beroering komen en je dus naar alle waarschijnlijkheid weinig last bezorgen. Waarom zou je dan ook aan dit trauma gaan werken? Het verhaal is natuurlijk anders wanneer je de grote droom koestert om reizen te maken naar de Sahara. Je voelt dat dit iets is dat je leven betekenis geeft, dat jou als individu voedt en doet stralen. Ja, dan is het toch wel een ander verhaal, en dan vormt dat dergelijke trauma wel degelijk een belemmering om een waardevol leven te kunnen inrichten.

Dit is maar één voorbeeld en misschien niet zo herkenbaar, maar zo heeft iedereen dus wel trauma’s, uiteenlopend in grootorde en relevantie (voor dit leven). De zones die het trauma triggeren en activeren zijn in je leven ‘no go’ zones. In het geval van het voorbeeld zal dit het grote gebied rondom de evenaar zijn. Als we een voorbeeld nemen waarin iemand traumatische ervaringen heeft gehad met zijn vader, de eerste man in zijn of haar leven, dan wordt dit trauma algauw een beperking, want de ‘no go’ zone van man is bijna niet te vermijden. Het trauma zal dus regelmatig getriggerd worden en vormt hoogst waarschijnlijk een grote belemmering.

Er is met andere woorden geen eenduidig antwoord, wel dient deze vraag persoonlijk bekeken te worden. Vormt het trauma, een grote belemmering voor jou op dit ogenblik, is de draagkracht en de veiligheid groot genoeg om het nu aan te pakken?

 

Traumahealing in stappen

Tijdens traumahealing wordt er aandacht besteed aan 7 stappen (ontleend van Open Mind)

  1. Veiligheid en vertrouwen
  2. Draagkracht onderzoek
  3. Detectie: draagkracht + veiligheid
  4. Stuck State: favoriete traumareactiepatroon
  5. Pendelen: ontladen
  6. Back to normal
  7. Helende beweging/houding

 

1. Veiligheid en vertrouwen

Dit is eigenlijk de belangrijkste stap en voorwaarde om iets te kunnen bewerkstelligen samen. Als er geen vertrouwensband tussen cliënt en therapeut is of kan ontstaan, dan kan er weinig gebeuren. Besteed hier dus veel aandacht aan. De cliënt kan behoefte hebben aan uitleg en informatie, maar belangrijker nog zal de houding van de therapeut zijn. Uit onderzoek komt naar voor dat een basishouding van: authenticiteit, empathie en warmte belangrijk zijn om tot resultaten te komen. Evengoed is een ‘click’ cruciaal. Zo kan je je bij sommige meteen vertrouwd voelen en kan dat bij andere misschien zelfs nooit komen. Hoe dan ook, een gevoel van veiligheid en vertrouwen is noodzakelijk om samen aan de slag te kunnen gaan. 

2. Draagkracht onderzoek

De draagkracht onderzoeken is de verantwoordelijkheid van de therapeut en gebeurt zeker niet enkel door te luisteren naar het (hoofd)verhaal van de cliënt. Andere belangrijke signalen zijn deze van het lichaam van de cliënt en je eigen intuïtief aanvoelen.

We onderzoeken de draagkracht in de 4 menselijke ‘lichamen’ en geven een procent aan de draagkracht in elk domein. Het domein met de laagste draagkracht bevat meestal ook de (grootste) trauma’s.

Fysiek en materie Emotioneel Cognitief Fijnstoffelijk/Energetisch
– gezondheid, fitheid- thuis, werk, geld, etc.

– aarding

– ervaren van emoties- afstand tot emoties

– toelaten van steun

– begrip- flexibiliteit

– afstand tot cognities

– realiteitszin- bewustzijn

– omkadering

Domeinoverstijgend is de veerkracht van de persoon. Deze is trouwens ook één van de aller belangrijkste parameters voor een goede draagkracht.

3. Detectie

Welk trauma is rijp om ‘gevangen’ te worden. Met een roeibootje kan je bvb. niet op walvissen jagen. Er wordt dus gekeken naar de draagkracht en de veiligheid om een juiste inschatting te maken. Tijdens de detectie kunnen er allerlei methoden gebruikt worden om de trauma’s op te sporen. Belangrijk is dan om te kijken of tijdens de detectiemethode traumareactiepatronen te voorschijn komen, en hoe groot de reactie van het lichaam is.

  • Welk(e) trauma(‘s) dienen zich aan?
  • Wat is er NU aan de orde?
  • Welke dosis kan de cliënt aan?

4. Stuck State

De Stuck State is de toestand waarin de cliënt geblokkeerd geraakt. Het is het traumareactiepatroon dat het automatisch overneemt wanneer een situatie gelijkt op het originele trauma. Deze Stuck State is vaak zo sterk verankerd dat er weinig mee aan te vangen valt. Het is dan aan de therapeut om de cliënt zo danig te benaderen dat hij/zij niet in zijn vertrouwd patroon kan blijven en een ander patroon dient aan te nemen. Omdat de Stuck State zo stevig verankerd is, is werkelijke healing ook niet echt mogelijk dan. Wanneer de Stuck State doorbroken kan worden, dan liggen de nieuwe mogelijkheden binnen bereik.

5. Pendelen

Samen met het scheppen van een vertrouwensrelatie is deze stap een van de belangrijkste van het proces. Eén keer het trauma, alsook het favoriete reactiepatroon duidelijk zijn, dan kan er gependeld worden tussen het sterk verankerde patroon en een meer ontspannen staat. Zo wordt geleidelijk de energie die erin vastzit losgelaten. Durven kijken (exposure) en even ontspannen. Gespannen – ontspannen. Het is een evenwicht zoeken en heen en weer pendelen tot de grootste lading er vanaf is.

6. Back to normal comfort

Voor velen is dit een ware verademing, zich niet eens bewust van de constante spanning die aanwezig was. Het trauma was zo deel van het leven geworden. Het terug naar ‘normaal’ gaan is een kwestie van blijven pendelen tot de lading er vanaf is. Er vind dan als het ware een desensitisatie plaats van de oorspronkelijke ‘no go’ zone. Een groter deel van het leven is opnieuw toegankelijk geworden.

7. Helende beweging/houding

Belangrijk is ook dat nu wanneer de energie losgemaakt is uit het trauma, er nieuwe bewegingen worden aangeleerd om te gebruiken in de oorspronkelijke traumareactie inducerende situaties. Het zou anders zo kunnen zijn dat je gewoon opnieuw de spanning gaat opbouwen en hertraumatiseren. Het is als het ware aanleren van een nieuwe strategie om toe te passen wanneer het opnieuw spannend wordt. Het mooie is ook dat je met deze helende beweging energie die vast zat in het trauma gerecupereerd kan worden en ingezet voor iets constructiefs.

 

Iemand ondersteunen om uit een traumareactie te geraken

Het kan ook zijn dat een cliënt, of gewoon iemand in je omgeving hevig traumatisch reageert op een prikkel, maar dat het op dat ogenblik niet opportuun is om verder in het proces te gaan. Op zo’n ogenblik is het belangrijk te weten hoe je iemand kan ondersteunen eruit te geraken en terug naar het NU te komen. Het werkelijke gevaar is immers niet aanwezig.

  • Blijf zelf rustig en wees directief in het verleggen van de focus
  • Ogen laten openen en oogcontact maken indien mogelijk
  • Realiteitsvragen: adres, nummerplaat, huisnummer, kleur van, vorm van,…
  • Relativeren
  • Humor
  • In beweging brengen van lichaam
  • Ademen
  • Zintuigen laten gebruiken
  • Afstand nemen tov trigger indien mogelijk

Laat een berichtje na de 'biep'.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox

Join other followers: